Patron szkoły

O naszym Patronie

Patron Szkoły Podstawowej nr 3 w Pasłęku – major Henryk Sucharski (1898 – 1946), polski dowódca wojskowy, major Wojska Polskiego, komendant Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte.

Henryk Sucharski urodził się 12 listopada 1898 r. we wsi Gręboszów w województwie tarnowskim (obecnie małopolskie) jako czwarte dziecko w ubogiej, wielodzietnej rodzinie. Jego rodzicami byli   wiejski szewc Stanisław i jego żona Agnieszka (z domu Bojko).

H. Sucharski naukę rozpoczął w wieku 6 lat w dwuklasowej szkole ludowej. Następnie uczył się w czteroklasowej szkole w Otfinowie (woj. małopolskie). W latach 1909-1917 był uczniem Cesarsko-Królewskiego Gimnazjum II w Tarnowie. Jego naukę przerwał los, gdyż w 1914 roku wybuchła I wojna światowa. Starał się kontynuować naukę w czasie działań zbrojnych. 17 listopada 1917 r. (już jako wojskowy) zdał tzw. maturę wojenną.

Służbę wojskową rozpoczął w armii austriackiej 13 lutego 1917 r. w Batalionie Zapasowym 32. Pułku Strzelców w Bochni.  Od 22 listopada 1917 r. do 24 lutego 1918 r. odbył kurs dla oficerów rezerwy w Opatowie. Jako kadet-aspirant został wcielony do 9. kompanii 32. Pułku Strzelców we Włoszech. 

Po powrocie do kraju w 1919 r., do niepodległej już Polski wstąpił do Wojska Polskiego. Służbę w szeregach polskiej armii rozpoczął 7 lutego 1919 r. w 16. pułku piechoty w Tarnowie. W marcu został przeniesiony na front czeski do Cieszyna. W czerwcu otrzymał stopień kaprala. Pod koniec października 1919 r., podczas wojny polsko-bolszewickiej, został przeniesiony na front litewsko-białoruski. Tam został podchorążym, a w styczniu 1920 r. otrzymał awans na podporucznika raz przydział do batalionu szturmowego 6. Dywizji Piechoty jako dowódca kompanii. Za osobistą odwagę w obliczu wroga i wykazanie inicjatywy w dowodzeniu w bitwie pod Połonicą-Bogdanówką, 30 sierpnia 1920 r. został przedstawiony do odznaczenia Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (aktu dekoracji dokonano w 1922 r.). W tym czasie za męstwo na polu chwały otrzymał Krzyż Walecznych. 

W listopadzie 1921 r. złożył prośbę o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej i został przyjęty. W 1922 r. awansował na stopień porucznika, w 1928 r. na kapitana.

W czasie swojej kariery wojskowej Sucharski wciąż się doskonalił. Przeszedł specjalistyczne kursy wojskowe, m.in.: w Wojskowej Szkole Gazowej w Warszawie, narciarski w Zakopanem, Szkole Podchorążych w Warszawie, Centralnej Szkole Strzelniczej w Toruniu, Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej w Biedrusku, Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie, XII Kurs Informacyjno-Wywiadowczy przy Oddziale II Sztabu Głównego WP.

19 marca 1938 r. H.Sucharski został awansowany do stopnia majora. 4 listopada został mianowany komendantem Wojskowej Składnicy  Tranzytowej na Westerplatte, którą dowodził od 3 grudnia 1938 r. do 7 września 1939 r. Po objęciu stanowiska komendanta WST na Westerplatte, major skupił się w dużej mierze na polepszeniu warunków obrony placówki.

1 września 1939 r. o godzinie 4:45 polska składnica wojskowa na Westerplatte została ostrzelana z niemieckiego pancernika Schleswig-Holstein. Polscy żołnierze wykazali się bohaterstwem i niezłomnością. W czasie obrony WST, podczas druzgocących ataków sił niemieckich, Sucharski, miał świadomość, że Westerplatte nie otrzyma żadnej obrony. Wobec takiego położenia i pogarszającego się stanu rannych, skłaniał się ku poddaniu placówki. Oficerowie byli jednak przeciwni kapitulacji, zatem walki kontynuowano. 

Rankiem 7 września, po zniszczeniu Wartowni Nr 2, Sucharski wydał rozkaz kapitulacji. O godz. 10.15 wywieszono białą, następnie major Henryk Sucharski osobiście udał się do Niemców omówić warunki kapitulacji. W uznaniu bohaterstwa i niezłomności polskiej załogi odpierającej ataki na Westerplatte niemieckie dowództwo pozwoliło Sucharskiemu odejść do niewoli z szablą przy boku. 

Podczas walk na Westerplatte w dn. 1-7 września z powierzonych dowództwu Sucharskiego ponad 200 żołnierzy zginęło kilkunastu. 

W dniach 8–9 IX 1939 był przetrzymywany, wraz z innymi oficerami WST, w Hotelu Centralnym w Gdańsku. Następnie 10 IX trafił do obozu w Stablack (Stabławki), w którym spisywano ewidencję, rewidowano bagaż, prowadzono dalsze przesłuchania.  5 X znalazł się w obozie Riesenburg (Prabuty) – tam władze obozowe odebrały majorowi Sucharskiemu szablę. 26 X Sucharskiego oddzielono od pozostałych Westerplatczków i przeniesiono do Oflagu IV A Hohenstein w Saksonii. Od 25 VI 1940 r. był przetrzymywany w Oflagu II B Arnswalde (Choszczno). 15 V 1942 r. przetransportowany do Oflagu II D Gross-Born (Borne Sulinowo – Kłomino). 

W marcu 1945 r. podczas ewakuacji obozów jenieckich uległ wypadkowi (złamanie obojczyka) i trafił do obozowego szpitala niedaleko Schwerina. Po wyzwoleniu przez aliantów otrzymał 28 V 1945 r. legitymację wystawioną przez Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie z adnotacją, że przebywał w Oflagu X C w Lubece (Niemcy). W lipcu 1945 r. przedostał się do dowództwa II Korpusu Polskiego we Włoszech. W 1946 r. przyjęto go do czynnej służby wojskowej jako dowódcę 6. Baonu Strzelców Karpackich. Od 19 VIII tego roku przebywał w wojskowym szpitalu angielskim w Neapolu. Zmarł 30 sierpnia 1946 r. o godzinie 9 rano na zapalenie otrzewnej po perforacji jelita grubego.

1 września 1946 majora Henryka Sucharskiego pochowano na Polskim Cmentarzu Wojskowym w Casamassima we Włoszech. 21 sierpnia 1971 r. zwłoki mjra Sucharskiego ekshumowano i urnę złożono w siedzibie Ambasady Polskiej w Rzymie. 27 sierpnia przewieziono ją do Warszawy, a stamtąd do Gdańska. Wolą majora Sucharskiego było zostać pochowanym w Polsce. I tak się stało – 1 września 1971 r. urnę z prochami majora udekorowano Krzyżem Komandorskim Orderu Virtuti Militari i złożono na Westerplatte.  4 XI 2022 prochy pochowano na nowym Cmentarzu Żołnierzy Wojska Polskiego na Westerplatte.

Od 1972 roku Szkoła Podstawowa nr 3 w Pasłęku nosi imię majora Henryka Sucharskiego.

Tradycją naszej szkoły są obchodzone corocznie Dni Patrona. Przybierają one różnorodne formy, a ich celem niezmiennie jest upamiętnienie postaci majora Henryka Sucharskiego, pogłębianie wiedzy o Patronie Szkoły oraz integracja naszej szkolnej społeczności.

Pomysłodawcą i inicjatorem obchodów Dni Patrona był jeden z pierwszych nauczycieli naszej szkoły śp. Pan Edward Żurowski. Następnie dzieło to było kontynuowane z ogromnym zaangażowaniem przez Panią Dorotę Morawek, potem przez kolejnych nauczycieli: p. Jolantę Knyś, p. Bogdana Pobiarżyna i p. Annę Borkowską.

źrółda do biografii:

https://muzeum1939.pl/henryk-sucharski/timeline/174.html

https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=SUCHARSKI_HENRYK,_komendant_Wojskowej_Sk%C5%82adnicy_Tranzytowej_na_Westerplatte,_honorowy_obywatel_Gda%C5%84ska

https://zsegw.pl/nasz-patron/

https://pl.wikipedia.org/wiki/Henryk_Sucharski

https://warhist.pl/biografie/henryk-sucharski/